Informacje

Co to jest WCAG?

WCAG to angielski skrót terminu Web Content Accessibility Guidelines odnoszącego się do standardów dostępności stron i serwisów Internetowych. Pierwsze próby w zakresie wprowadzenia regulacji dotyczącej kryteriów dostępności stron w internecie datują się na połowę lat 90-tych XX wieku. Pierwsza wersja normy – WCAG 1.0, stworzona przez międzynarodową inicjatywę WAI (Web Accessibility Initiative), weszła w życie w 1999 roku, ale szybki rozwój Internetu wymusił powstanie kolejnych wersji, lepiej dostosowanych do stale zmieniających się technologii. W roku 2008 wprowadzono w życie WCAG 2.0, a w roku 2018 pojawiła się najnowsza wersja WCAG 2.1.

Ideą stojącą za WCAG jest tworzenie czytelnych i łatwo dostępnych stron internetowych, z których korzystać mogłyby także osoby z różnego rodzaju ograniczeniami. Standard WCAG składa się z czterech grup zasad:

Postrzegalność (Perceivable) – informacje zawarte na stronie muszą być podane w sposób umożliwiający ich odbiór przez osoby z różnymi ograniczeniami (chodzi np. o dodanie tekstu alternatywnego do zdjęć dla osób niewidomych)
Funkcjonalność (Operable) – komponenty i przyciski na stronie muszą być dostępne dla osób z różnymi ograniczeniami (np. osoby z ograniczeniami ruchowymi powinny być w stanie przeglądać witrynę korzystać z klawiatury zamiast z myszki)
Zrozumiałość (Understandable) – informacje zawarte na witrynie oraz jej obsługa powinny być możliwie zrozumiałe dla osób, jakie z niej korzystają (oznacza to, że np. język witryny musi być podany, tak aby czytnik ekranu mógł odpowiednio odczytać stronę).
Solidność (Robust) – struktura i działanie strony powinny być dostosowane do wymogów wykorzystanej technologii, tak aby umożliwić długotrwałe funkcjonowanie witryny (chodzi np. o odpowiednie zagnieżdżanie tagów zgodnie ze standardem HTML itp.).

Dla każdej z wymienionych grup zasad wprowadzone są bardziej szczegółowe wytyczne, mające charakter wskazówek dla osób projektujących witrynę. Wytyczne te są opisane za pomocą mierzalnych kryteriów (zwanych „kryteriami sukcesu”), według których można ocenić, czy dane założenia zostały spełnione. Z kolei każde z kryteriów przyporządkowane jest do jednego z trzech poziomów dostępności.

A: Podstawowy poziom dostępności (Essential). W przypadku niespełnienia tych kryteriów technologia wspierająca może nie być w stanie prawidłowo wczytać strony albo działać na niej w pełni funkcjonalnie.
AA: Idealny poziom dostępności (Ideal support). Wymagany przez prawo poziom dostępności dla stron instytucji publicznych, w tym samorządowych.
AAA: Wysoki poziom dostępności (High-level support). Specjalny poziom dostępności wymagany z reguły jedynie dla stron dedykowanych specjalistycznym odbiorcom.

WCAG w wersji 2.1. w porównaniu do wersji 2.0 jest bogatszy o 17 nowych wytycznych, a także o 5 nowych kryteriów sukcesu dla poziomu A, 7 dla poziomu AA i 5 dla poziomu AAA. Załącznik do Ustawy z dn. 4 kwietnia 2019 określa w sumie 49 kryteriów sukcesu dla poziomów A i AA, jakie muszą spełniać strony i aplikacje podmiotów publicznych w Polsce. Ich zestawienie znajduje się poniżej w tabeli nr 1.

Tabela 1 Wytyczne dla dostępności treści internetowych 2.1 stosowane dla stron internetowych i aplikacji mobilnych w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnyc

Zasada	Wytyczne	Kryterium sukcesu	Poziom
1. Postrzegalność	1.1. Alternatywa w postaci tekstu	1.1.1. Treść nietekstowa	A
	1.2. Dostępność mediów zmiennych w czasie	1.2.1. Tylko audio oraz tylko wideo (nagranie)	A
		1.2.2. Napisy rozszerzone (nagranie)	A
		1.2.3. Audiodeskrypcja lub alternatywa dla mediów (nagranie)	A
		1.2.5. Audiodeskrypcja (nagranie)	AA
	1.3. Możliwość adaptacji – Odpowiednia (zrozumiała) prezentacja zawartości	1.3.1. Informacje i relacje	A
		1.3.2. Zrozumiała kolejność	A
		1.3.3. Właściwości zmysłowe	A
		1.3.4. Orientacja: wyświetlanie treści w układzie poziomym i pionowym	AA
		1.3.5. Określenie prawidłowej wartości	AA
	1.4. Możliwość rozróżnienia – Ułatwienie percepcji treści	1.4.1. Użycie koloru	A
		1.4.2. Kontrola odtwarzania dźwięku	A
		1.4.3. Kontrast (minimalny)	AA
		1.4.4. Zmiana rozmiaru tekstu	AA
		1.4.5. Tekst w postaci grafiki	AA
		1.4.10. Zawijanie tekstu	AA
		1.4.11. Kontrast dla treści niebędących tekstem	AA
		1.4.12. Odstępy w tekście	AA
		1.4.13. Treści spod kursora lub fokusa	AA
2. Funkcjonalność	2.1. Dostępność z klawiatury	2.1.1. Klawiatura	A
		2.1.2. Brak pułapki na klawiaturę	A
		2.1.4. Jednoliterowe skróty klawiszowe	A
	2.2. Wystarczająca ilość czasu	2.2.1. Możliwość dostosowania czasu	A
	2.2. Wystarczająca ilość czasu	2.2.2. Wstrzymywanie (pauza), zatrzymywanie, ukrywanie	A
	2.3. Ataki padaczki	2.3.1. Trzy błyski lub wartości poniżej progu	A
	2.4. Możliwość nawigacji	2.4.1. Możliwość pominięcia bloków	A
		2.4.2. Tytuły stron	A
		2.4.3. Kolejność fokusu	A
		2.4.4. Cel linku (w kontekście)	A
		2.4.5. Wiele sposobów na zlokalizowanie strony	AA
		2.4.6. Nagłówki i etykiety	AA
		2.4.7. Widoczny fokus	AA
	2.5. Sposoby wprowadzania danych	2.5.1. Gesty punktowe	A
		2.5.2. Anulowanie kliknięcia	A
		2.5.3. Etykieta w nazwie	A
		2.5.4. Aktywowanie ruchem	A
3. Zrozumiałość	3.1. Możliwość odczytania	3.1.1. Język strony	A
	3.1. Możliwość odczytania	3.1.2. Język części	AA
	3.2. Przewidywalność	3.2.1 Po oznaczeniu fokusem	A
		3.2.2. Podczas wprowadzania danych	A
		3.2.3. Konsekwentna nawigacja	AA
		3.2.4. Konsekwentna identyfikacja	AA
	3.3. Pomoc przy wprowadzaniu informacji	3.3.1. Identyfikacja błędu	A
		3.3.2. Etykiety lub instrukcje	A
		3.3.3. Sugestie korekty błędów	AA
		3.3.4. Zapobieganie błędom (kontekst prawny, finansowy, związany z podawaniem danych)	AA
4. Kompatybilność	4.1. Kompatybilność	4.1.1. Parsowanie	A
		4.1.2. Nazwa, rola, wartość	A
		4.1.3. Komunikaty o stanie	AA

W skrócie:

Standardy WCAG opisujące zasady tworzenie czytelnych i łatwo dostępnych stron internetowych, z których korzystać mogą także osoby z różnego rodzaju ograniczeniami są zatem dobrą praktyką w przypadku witryn komercyjnych (z wyjątkiem firm świadczących usługi telekomunikacyjne, gdzie są obowiązkowe), ale obowiązującym prawem w odniesieniu do stron internetowych instytucji publicznych.